Historia Dzierżoniowa

Historia Dzierżoniowa

Dzierżoniów na strej fotografii. Fot. autor nieznany[0]Pierwsze pisane ślady o Dzierżoniowie pochodzą z lat 50-tych XIII w. Na początku swych dziejów Dzierżoniów podporządkowany był książętom wrocławskim, by wreszcie stać się jednym z czołowych ośrodków Księstwa Świdnicko-Jaworskiego. Stworzony w tym okresie układ urbanistyczny, z obszernym rynkiem, ratuszem oraz drogami wychodzącymi ze środków każdej pierzei widoczny jest do dziś.

Wiek XIV to stopniowe uzależnianie się Śląska od Korony Czeskiej. Przejście Księstwa Świdnicko-Jaworskiego pod rządy Pragi następuje w 1392 roku. Kolejne stulecie mija pod znakiem husyckiej rewolty, w wyniku której miasto, podobnie jak i cały region, pustoszone jest przez przemarsze zbrojnych band oraz epidemie.

W 1526 roku Królestwo Czeskie, z nim Dzierżoniów, przechodzi pod panowanie Habsburgów. W wieku XVI następuje rozwój handlu i rzemiosła oraz produkcja płótna i innych tkanin. Druga połowa tegoż stulecia oraz początek wieku XVII nazywane są nawet niekiedy „złotym wiekiem” miasta. Pomyślny okres kończy się w 1618 roku wraz z początkiem wyniszczającej Wojny Trzydziestoletniej. Kolejne 100 lat to czas względnego spokoju, przerwany wybuchem Wojen Śląskich (1740-1763). W ich wyniku Dzierżoniów, jak i większość Śląska, włączony zostaje do Prus. W latach 1816-1820 miasto staje się stolicą jednej z czterech rejencji prowincji śląskiej. W czasie panowania pruskiego Dzierżoniów zapisuje się na kartach europejskiej historii. W 1790 roku w Dzierżoniowie goszczą dyplomaci Prus, Austrii, Holandii, Anglii i Rzeczpospolitej. W trakcie drugiego spotkania w 1813 roku pojawiają się na ziemi dzierżoniowskiej koronowane głowy: król pruski Fryderyk Wilhelm III oraz car Aleksander I. W 1800 roku Dzierżoniów odwiedza też John Quincy Adams – poseł Stanów Zjednoczonych, późniejszy szósty prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Wiek XIX – miasto wraz z regionem staje się centrum śląskiej produkcji włókienniczej.

W połowie wieku w wyniku kryzysu w tej branży u wrót miasta dochodzi do ostrych wystąpień robotników, które zapisano w historii jako Bunt Tkaczy Śląskich. Czerwcowe wydarzenia 1848 roku uwiecznione zostają później w dramacie noblisty Gerharda Hauptmanna.

W XIX stuleciu miasto dokonuje szeregu inwestycji komunalnych, powstaje wiele obiektów użyteczności publicznej i budynków prywatnych. W 1855 roku dociera tu linia kolejowa ze Świdnicy, a na przełomie XIX i XX wieku powstaje lokalna kolej sowiogórska łącząca Dzierżoniów z pobliskimi miastami. Na początku XX wieku Dzierżoniów jest szóstym co do wielkości miastem na Śląsku, dzięki włączeniu w jego granice miejscowości o nazwie Ernsdorf (obecnie Dzierżoniów Dolny).

Wiek ten to także dwie wojny światowe. W 1945 roku Dzierżoniów znajduje się na tzw. ziemiach odzyskanych włączonych do państwa polskiego. Rozwija się przemysł włókienniczy i elektromechaniczny, a Zakłady Radiowe „Diora” słyną ze swoich wyrobów, zarówno w kraju jak i za granicą. W wyniku zmian administracyjnych w 1975 roku Dzierżoniów wchodzi w skład województwa wałbrzyskiego.

Historia najnowsza

W 1989 roku zmiany ustrojowe prowadzą do powołania samorządu gminnego dysponującego samodzielnością prawną. Przemiany gospodarcze lat 90-tch powodują upadek dużych przedsiębiorstw. Obecnie w strukturze przemysłowej miasta dominują przedsiębiorstwa małe i średnie. Za Program Kompleksowej Rewitalizacji Starego Miasta Dzierżoniów otrzymał tytuł „Miasto 2000”. Miasto to także pięknie oświetlone ulice, osiedla, parki i skwery. W 1999 roku Dzierżoniów znalazł się na trzeciej pozycji wśród najlepiej oświetlonych gmin w Polsce. W dziedzinie oświaty urząd realizuje program Samorządowej Szkoły Środowiskowej obejmujący m.in. dofinansowanie zająć pozalekcyjnych, nagrody i stypendia dla najlepszych uczniów.

Patroni Dzierżoniowa

Św. Jerzy żył na przełomie III – IV w. Służył w wojsku cesarza rzymskiego Dioklecjona. Gdy cesarz rozpoczął okrutne prześladowania chrześcijan wystąpił przeciwko niemu wyznając wiarę w Chrystusa. Cesarz skazał go za to na straszne męczarnie, w wyniku których zmarł 24 kwietnia 303 r. W tradycji kościelnej Św. Jerzy przedstawiany jest jako rycerz na koniu, walczący zwycięsko ze smokiem, stąd też uważany jest za patrona żołnierzy.

Jan Dzierżoń (1811–1906) – odkrywca teorii dzieworództwa pszczół, wybitny pszczelarz i uczony, organizator kółek pszczelarskich na Śląsku, połączonych później w Towarzystwo Pszczelarskie. Kolejnym po partenogenezie fundamentalnych osiągnięciem jest odkrycie zasad konstrukcji ula z ruchomą zabudową. Jan Dzierżoń zrewolucjonizował pszczelarstwo, znacznie zwiększając produkcję miodu zyskał światową sławę.

Więcej o historii Dzierżoniowa w zakładce Publikacje o Dzierżoniowie.


Adres źródłowy: https://dzierzoniow.pl/page/historia-dzierzoniowa

Załączniki
  • [0] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/pliki/pages/import/1_0.jpg
  • [1] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%283%29.jpg?itok=X22S5Dnl
  • [2] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/4.l.Dzier%C5%BConi%C3%B3w-%E2%80%93-Rychbach-%E2%80%93-Reichenbach-im-Eulengebirge.jpg?itok=JcE-ZCYR
  • [3] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/Apteka.Hirsch.Apotheke.Ul_.Szkolna.jpg?itok=WQmpUXyY
  • [4] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2851%29.jpg?itok=UKg3OiRc
  • [5] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%281%29.jpg?itok=OkdxMDPR
  • [6] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%282%29.jpg?itok=LE3cuqJq
  • [7] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%284%29.jpg?itok=TIkuFn-9
  • [8] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%285%29.jpg?itok=uOoC-bU1
  • [9] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%286%29.jpg?itok=tW991ji5
  • [10] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%288%29.jpg?itok=0XwIrPHY
  • [11] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%289%29.jpg?itok=QTcoM7gr
  • [12] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2810%29.jpg?itok=OzCRlwC6
  • [13] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2811%29.jpg?itok=kRPQqwEs
  • [14] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2812%29.jpg?itok=bW5QAkLE
  • [15] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2813%29.jpg?itok=UaTphVmR
  • [16] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2814%29.jpg?itok=wVmx_wo5
  • [17] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2815%29.jpg?itok=oC3NdX-f
  • [18] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2818%29.jpg?itok=SCgP4Ml_
  • [19] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2819%29.jpg?itok=3Sw556MJ
  • [20] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2820%29.jpg?itok=KuavXZKA
  • [21] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2823%29.jpg?itok=foKbstkx
  • [22] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2824%29.jpg?itok=8i52MOG-
  • [23] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2825%29.jpg?itok=VajI9vFV
  • [24] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2826%29.jpg?itok=sww9OB-H
  • [25] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2827%29.jpg?itok=TAtWlkaf
  • [26] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2828%29.jpg?itok=YUmjgeX0
  • [27] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2829%29.jpg?itok=gty7ipNR
  • [28] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2833%29.jpg?itok=QfkpJM9V
  • [29] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2834%29.jpg?itok=xj12O5Db
  • [30] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2837%29.jpg?itok=eUMdjHcT
  • [31] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2839%29.jpg?itok=Ohs4UjAM
  • [32] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2840%29.jpg?itok=xzWVB5kA
  • [33] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2843%29.jpg?itok=d4C4x6jh
  • [34] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2844%29.jpg?itok=wK6EM9yO
  • [35] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2845%29.jpg?itok=NoKVW-7s
  • [36] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2848%29.jpg?itok=M4MV4o0B
  • [37] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2850%29.jpg?itok=9C_mHoOK
  • [38] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2852%29.jpg?itok=FudKnHNl
  • [39] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2854%29.jpg?itok=ss3XsjG4
  • [40] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2855%29.jpg?itok=9CNEjUvf
  • [41] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2856%29.jpg?itok=OoFBwhuu
  • [42] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2857%29.jpg?itok=JCg7hIbX
  • [43] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2858%29.jpg?itok=ZzzEkqPK
  • [44] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2859%29.jpg?itok=zrf2wVH9
  • [45] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2860%29.jpg?itok=4xu1-ufp
  • [46] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2861%29.jpg?itok=7dZpkOb4
  • [47] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2862%29.jpg?itok=2zV5WBTq
  • [48] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2863%29.jpg?itok=ahAcClnv
  • [49] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2864%29.jpg?itok=F6jHfh_K
  • [50] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2875%29.jpg?itok=umaZsALY
  • [51] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%2878%29.jpg?itok=wJ3yG4Do
  • [52] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%28100%29.jpg?itok=K0wCdzic
  • [53] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%28102%29.jpg?itok=YtHM7b7A
  • [54] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%28103%29.jpg?itok=WBAp7dNG
  • [55] https://dzierzoniow.pl/sites/default/files/styles/aktualnosc_823x506/public/galerie/2020-09/dzierzoniow%20stare%20fotografie%20%28116%29.jpg?itok=wduLow9Y